SICAK ve nem bir stres faktörü olarak tahammül eşiğini düşürüyor; dikkat dağınıklığını, öfkeyi, saldırganlığı, tartışmaları, kavgaları artırabiliyor. Dr. Halis Ulaş, öfkeyi kontrol etmenin yollarını anlattı.
Sıcak ve nemin fiziksel sonuçlarının yanı sıra ruhsal sonuçları da var.9 Eylül Üniversitesi Psikiyatri Anabilim Dalı’ndan, Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) Merkez Yönetim Kurulu üyesi Halis Ulaş, sıcak ve nemin neden olabileceği sorunları ve alınabilecek önlemleri, anlattı.
STRES ARTAR
Sıcak ve nemin stres yaratıcı faktörler olduğunu belirten Ulaş, “Hava durumu değişikliklerinin, mevsim değişikliklerle ruh sağlığı arasındaki bağlantılar biliniyor. Yüksek sıcaklığı stres yaratıcı bir faktör olarak görmek gerek. Bu fiziksel bir strestir. Özellikle bugünlerde yaşadığımız sıcak havalar bu niteliktedir” dedi.
DEPRESYON ARTAR
Sıcakların doğrudan ve dolaylı etkileri olduğunu vurgulayan Ulaş “Bazı verilere göre, aşırı sıcaklık majör depresyonun büyüklüğünü artırabilir. Anksiyete durumlarını artırır. Var olan ruhsal rahatsızlıkların şiddetini artırabilir.
Sıcak havanın dolaylı etkilerinin ise sıcak havalarda ortaya çıkabilecek dikkat sorunlarından kaynaklandığını söyleyen Ulaş “Bunun da dolaylı sonuçları olabilir; trafik kazaları gibi. Bu tür durumlar da başkaca ruhsal sorunları ortaya çıkarabilir ya da kuvvetlendirebilir” diye konuştu.
TAHAMMÜL EŞİĞİ DÜŞER
Tolerans, tahammül eşiğinin düşmesi, aşırı sıcakların en tipik sonuçlarından biri olduğunun altını çizen Ulaş özellikle dikkat azalması ve işlev kaybıyla birlikte, insanlar arası ilişkilerde çatışmalar, tartışmalar, kavgaların yaşanabileceğini dile getirdi.
Tolerans düşüklüğü durumunda mutlaka öfke yönetimi gerektiğini vurgulayan Ulaş “Buna bütün toplum olarak ihtiyacımız var. Şiddet dışında çözüm üretebilmeye, karşı tarafı olumsuz etkileyecek saldırganlıkları kontrol altına alabilmeye ihtiyacımız var” dedi.
KENDİNİZİ KONTROL EDİN
Kontrolden çıkma sürecinde önce öncü sinyaller geldiğini belirten Ulaş “Bunlar kişiye göre değişir. Hangi noktada öfkenizin kontrolden çıkabileceğini deneyimlerinizi gözden geçirerek saptayın. Öncü sinyalleri fark ettiğinizde durumu değiştirmeye çalışın. Tartışmayı kesebiliyorsanız, ortam değiştirin. Ortamdan uzaklaşıp öfke yatıştıktan sonra yeniden görüşmeye devam edebilirsiniz. Ortam değişemiyorsa, konu değişikliğine gidin. Ya da tartışmada durun. Ötesine gitmemeye çalışın” şeklinde konuştu.
Düşünsel anlamda tartışma ortamından uzak, rahatlatıcı şeyleri düşünmenin yararlı olacağını söyleyen Ulaş, “Kontrol edilemeyen öfkenin sonuçlarının getireceği kayıpları düşünüp durumun riskinin farkına varmak gerekir. Durumu karşı tarafla paylaşın ve tartışmayı ileriye götürmemesini sağlamaya çalışın. Özür dilemek, “Kusura bakma” demek, hatayı kabul ettiğinizin göstergesi olduğu için karşı tarafı da frenleyebilir” dedi.
ÖFKEYLE BAŞ ETMEYİ ÖĞRENMELİ
Fiziksel anlamda sıcaktan, stresten uzak kalına biliniyorsa, bunu en başından yapmak gerektiğini vurgulayan Ulaş, “Uzmanların sıcak ve nemin fiziksel etkilerinden korunmak için önerdiklerini uygulayın. Ama trafik veya işyeri gibi yerlerde, diğer çözümleri deneyin. Bu durumla baş edemediğinizi, öfkenizi denetleyemediğinizi gördüğünüzde profesyonel yardım alabilirsiniz” dedi. (İstanbul/BİA)
