Bugüne değmeyen, bugünle hesaplaşmayan bir “tarih yüzleşmesi”nin,
‘bugün’ü perdelemenin, dünü bugüne örtü yapmanın aracı olmaktan başka
neye yarar? Farklı boyutlarda yapılan hesaplara ‘toplumsal rıza’
arayarak meşruiyet kazandırmanın bir yöntemi de bu çarpıtılmış, içi
boşaltılmış “yüzleşme” masalı oluyor. AKP iktidarının, el attığı her
tarihsel soruna dair kullanmaktan hiç imtina etmediği bir yöntem… Bir
sorun ve mağduriyetin yarım ağız dile getirilmesinden ibaret olan
‘yüzleşme’ söylemi, gerçeğin ve çözümün yerine geçiriliyor, sonuçta
‘dün’ yeniden güncellenerek tekrarlanıyor. Bir yandan “toplumsal
değişim” ihtiyacı tatmin edilmeye çalışılırken, diğer yandan da somut
hiçbir karşılığı olmayan “değişim ve değiştiren” illüzyonuyla, güncel
politik hesapların peşinde koşuluyor.Son Dersim tartışmasından hareketle başlatılan, 12 İmam Orucu ve Aşura
günlerinde devam ettirilen de böylesi bir yaklaşımdı. Başbakan’ın
“Dersim özrü”, bugüne dair hiçbir değiştirici boyut taşımamasına karşın
öylesine köpürtülerek sunuldu ki, Dersimlilerden ve giderek Alevilerden
hesap sormaya kadar geldi iş! “Dersimliler ve Aleviler, kendi
katillerinin yani Kemalistler ya da CHP’nin yanında nasıl saf tutarlar?”
sorusu ekseninde, “Stockholm sendromu”na da işaret etmeyi ihmal etmeyen
bir tartışma açıldı. Elbette, hesap sormanın ötesinde, güncel politik
hesaplara ayarlı bir yönlendirme oluyor bu tartışmadan murad edilen.Evet, Alevileri AKP’ye yönlendirmenin tartışması bu. Mesele getirilip
sadece “Aleviler neden CHP’den kopamıyor?” parantezine sıkıştırılmışsa,
Dersim tartışmasının AKP iktidarı açısından gerçek anlamı da
sergilenmiştir aslında: Dersimlilere, Alevilere AKP’nin pazarlanması!Ötesinde ise bir köşe yazısına sığdırılamayacak çok boyutlu bir
tartışma konusu var. En başta, Dersimlilerin de Alevilerin de her dönem
CHP’nin arkasında olduğu tezi ne kadar doğrudur? Hadi bunu geçtik
diyelim; Alevilerin CHP’yle yakınlığını tartışırken, bunun en temel
nedenlerinden birinin bizzat AKP’nin de içinden geldiği
tarihsel-siyasal-ideolojik geleneğin kendisi olduğu nasıl gözlerden
kaçırılır?“Ben istihbarat örgütünün oradaki cinayetlere, oradaki katliama katkı
yaptığını düşünüyorum. Engel olmayı bırakın, MİT bizzat katkı yaptı.
Bakanlık görevim boyunca MİT’ten bilgi alamadım... Yörükselim
Mahallesi’nde canilerin elinden kurtulan 10 yaşındaki bir çocuk kaçarak
komşularına sığınıyor ancak onca yıllık komşuları onu evine almıyor.
Yine bir kişiyi ağaca çivileyip ateş ederek öldürüyorlar. En vahşi
olaylardan birisi de kocaman bir kazanda kaynar suya atılarak öldürülen
çocuk cesedi bulduk…”Bu sözler, 33. yıldönümünden geçtiğimiz Maraş katliamı sırasında
İçişleri Bakanı olan Hasan Fehmi Güneş’in. Yaşananın Alevilere yönelik
bir kontrgerilla katliamı olduğu artık aşikar, inkar edilemez bir
gerçek. Ama atlanmaması gereken bir diğer şey de yok mu:Ellerindeki satır ve palalarla saldırıp küçücük çocuğu diri diri kaynar
kazanda pişirebilenler “Allah için gazaya” diye bağırıyorlardı… Sivas
Madımak’ın önünde binlerce kişi ‘tekbir’le insan yakımını
selamlıyordu!.. Gidelim Dersim ‘38’e; bir devlet katliamıydı kuşkusuz.
Silahları, üniformaları, kasaturaları “Kemalist rejim” patentliydi
katliamcıların. Ama çoluk çocuğu süngüden geçiren, ellerindeki kesik
başları gülerek, mutlulukla fotoğraflayan o “Tedip alayları”nın bin
yılların Alevi-Kızılbaş düşmanlığıyla katle koştuğunu nasıl görmezden
gelebiliriz ki?Daha gerilere gitmek, Yavuz Selim’den başlayarak Sünni-Müslüman’ın o
kirli ve alçakça önyargılarla Aleviye karşı konumlandırılması hikayesini
anlatmak gerekmiyor herhalde.Öyle tesadüfi, kendiliğinden değil, iktidarlara da içkin
tarihsel-ideolojik bir konumlandırma bu ve güncelliği de sürmekte halen:“…aslen Nuseyri olan, Ermenilerden, Süryanilerden meydana gelmiş
Tunceli civarındaki Aleviler bu işin arkasında…” sözleriyle, ülkenin
güvenliğine dair tehdite işaret eden AKP’nin iktidar ortağı Fethullah
Gülen’den başkası değil.Şimdi bu Gülen ve iktidarı kendileriyle yüzleşmeye çağırıyor Alevileri, Dersimlileri! - Evet, Alevileri dönem dönem birilerinin eline mahküm ettiren bir
tarihsel-güncel ‘korku’dan bahsetmeden durum anlaşılamaz. Binlerce
yıldan süzülen ve son 30 yılda bile birçok kez karşılarına dikilip
canlarını yakmış, ideolojik-kültürel-politik boyutlarıyla kanlı canlı
bir ‘korku’ bu. Bizzat bu korkuyu yaratan tarihsel gelenekten günümüze
uzanmış ve bırakın hesaplaşmayı, o geleneğin bütün günah(kar)larını
gönül ferahlığıyla sahiplenmiş bir misyon var ortada: Alevi düşmanı Ebu
Suud’a güzellemelerden tutun da miting meydanlarında Alevileri
yuhalatmaya, Sıvas katliamı sanıklarını zamanaşımından kurtarmaya, Maraş
anmasını yasaklamaya kadar…
Alevilere özeleştiri verip özür dilemesi gerekenlerin onlardan hesap sorar pozisyona gelmelerine ne demeli şimdi?
Bir ucubeliktir, sürüyor işte:
“Alevi açılımı” denildi, din bilgisi kitaplarına Sünni bakışıyla Alevilik tarifi ekleniverdi!
“Dersim katliamı” dendi, şimdi Dersimlilerden özeleştiri bekleniyor!
“Kürt açılımı”ndan bahsetmeye gerek yok zaten, malum, hukukçulardan sonra gazetecileri de kuşatmış durumda ‘açılım’ hazretleri!
Bu arada, Fransa’ya da ifade özgürlüğü dersleri ihmal edilmemekte pek tabii!
Ve bütün bunlar hep tarihle yüzleştiğiyle övünen bir iktidar döneminde oluyor.
Uzatmaya gerek kalmıyor, tek söz yetiyor aslında:
Yüzleşmeyen yüzsüzleşiyor!
Vedat İlbeyoğlu
